Odpowiednia opieka nad ogrodem to nie tylko troska o ziemię i coroczne plony. Warto zająć się także narzędziami, którymi pracujemy, a wówczas będą nam służyły efektywniej i dłużej. Ma to także silny związek z myśleniem o ekologii w naszym ogrodzie. Prawidłowo oczyszczone i zakonserwowane narzędzia mogą nam towarzyszyć wiele lat, a może nawet uda się je przekazać kolejnemu pokoleniu.
Metody ochrony
Najpopularniejsze jest olejowanie narzędzi, w tym drewnianych trzonków i traktowanie części ruchomych odpowiednimi smarami. Ta samo ważne jest przechowywanie, najlepiej w suchym miejscu, bez dostępu do piasku, kurzu oraz substancji, które mogłyby wywołać lub przyśpieszyć korozję.
Jak czyścić sekatory, noże, piły?
Sekatory, noże, piły i nożyce naturalnie brudzą się sokami i żywicami roślin, które przycinamy. Z czasem powoduje to zacinanie się ostrza, zaklejanie zębów i po prostu niszczenie powierzchni tnących. Nie należy pracować takimi narzędziami, bo łatwo je zniszczyć. Czyścimy je spirytusem, który rozpuści resztki żywic. Czasami wystarczy ciepła woda z mydłem, by usunąć naturalne warstwy nagromadzone na powierzchniach tnących. Elementy ruchome wymagają później nasmarowania lub kropli oleju do narzędzi.
Najpierw czyścimy, a później ostrzymy, znów czyścimy i smarujemy, to najlepsza kolejność czynności. Środki ochrony osobistej są tak samo ważne, jak profilaktyka uszkodzeń narzędzi, o której piszemy w dalszej części tekstu.
Akcesoria do czyszczenia narzędzi ogrodowych
Warto zgromadzić dla siebie różne przydatne akcesoria i środki, które nierzadko musimy wyrzucić po użyciu, a których wymaga dokładna pielęgnacja narzędzi ogrodniczych:
– bawełniane ściereczki i stare ręczniki
– waciki
– szczotki stalowe
– szczotki nylonowe w różnych rozmiarach
– pojemniki plastikowe, wiaderko na wodę
– spryskiwacze ręczne, powietrze pod ciśnieniem
– pędzle, gąbki
– przegrzany olej lniany lub kameliowy (nie polecamy oleju silnikowego)
– alkohol 70%
– kamienie szlifierskie, ostrzałki, papier ścierny
– śrubokręty, klucze i szczypce do dokręcania i skręcania poluzowanych części.
Ostrzenie
Ostrzenie narzędzi ogrodniczych jest tak samo ważne w ciągu roku, jak przed zimą, gdy wykonuje się większość dużych cięć.
Kładziemy nacisk na bezpieczeństwo, dlatego wyposażamy się w:
- Okulary ochronne
- Rękawice ochronne
- Rękawiczki nylonowe i gumowe
- Odzież z długim rękawem
- Obuwie z zakrytymi palcami
- Długie spodnie
Dezynfekcja narzędzi ogrodniczych po każdym użyciu
Pracując intensywnie wśród bylin, krzewów i drzew łatwo jest przenieść różne patogeny między roślinami. Trzeba unikać roznoszenia chorób, zatem dezynfekujemy narzędzia ogrodnicze, kiedy zamierzamy rozpocząć pracę na innej rabacie lub w kolejnej części sadu czy jagodnika. Nasączony alkoholem wacik przeciągamy przez ostrze mniejszych narzędzi i przed kolejnym ruchem zmieniamy go na nowy. Możliwe, że trzeba będzie potraktować alkoholem w rozpylaczu cały szpadel lub motykę, a nawet piłę.
Ogrodnik amator zwykle zna swój ogród dobrze i obserwując go widzi, że niektóre zmiany roślin nie są pożądane i wskazują nawet na proces chorobowy. To, co widać na górze rośliny zaczyna się często już w strefie korzeni, w ziemi. Dlatego pamiętajmy, że buty robocze, sandały, kalosze i inne rodzaje obuwia używanego w szklarni także powinny podlegać dezynfekcji. Dobrze jest korzystać z roztworu szarego mydła, bo doskonale myje, dezynfekuje i nie jest nadmiernie szkodliwe dla roślin.
Usuwanie brudu i rdzy z narzędzi ogrodniczych
Szpadle, widły, grabie, pazurki i inne akcesoria którymi pracujemy w gliniastej, żyznej glebie, a zwłaszcza wilgotnej, będą potrzebowały silniejszej pielęgnacji. Warto je dokładnie wyczyścić szczotką, umyć wodą z mydłem, a na koniec osuszyć papierem i jeśli nie mają być już używane – pozostawić do dokładnego wysuszenia. Zapobiegnie to gwałtownemu kurczeniu się trzonków i rękojeści, a części metalowe zabezpieczy przed szybkim rdzewieniem. Jeśli rdza już się pojawiła, to należy ją bardzo dokładnie usunąć, do tak zwanego „gołego metalu” i zakonserwować narzędzia.
Czasami wskazane jest użycie podkładu antykorozyjnego, jednak by uniknąć złuszczania się warstwy chemicznej do gleby, zalecamy jednak częstsze olejowanie. Można rozejrzeć się w wyspecjalizowanych sklepach ogrodniczych i u dystrybutorów, czy mają narzędzia ze stali kutej oraz nierdzewnej. Są one dość drogie ale warto szukać promocji, bo dobrej jakości akcesoria będą z nami w ogrodzie na wiele lat.
Wady tanich narzędzi ogrodniczych
Naprawdę nie warto kierować się tylko ceną i chwytać tanie zestawy narzędzi przy okazji zakupów w sklepie spożywczym. Niestety zbyt często są to rzeczy na jeden sezon, bo spawy pękają podczas używania, narzędziom odpadają niedbale wykonane uchwyty i ostatecznie pracuje się nimi bardzo źle nabywając się odcisków nawet mimo korzystania z rękawic. Spróbujmy ograniczyć produkcję tego typu odpadów.
Sprawdzamy podczas zakupów stacjonarnych, czy narzędzia nam „leżą” w dłoni, ile ważą, jak wykonane są detale i czy takie drobiazgi, jak sprężyny nie grożą wypadnięciem zbyt szybko. Komfort i bezpieczeństwo w pracy ogrodnika jest jeszcze czasami kwestią pomijaną ale bardzo ważną. Dobrymi, zadbanymi narzędziami pracuje się po prostu bezpieczniej, wygodniej i wydajniej.
